Về cha già Quynh

Cha Quynh, con người, sự kiện giai thoại, chương 1

Ngày đăng:26-03-2017 |5:03 AM | 1502 Lượt xem

CHƯƠNG MỘT

THỜI THƠ ẤU TẠI QUÊ HƯƠNG VÀ GIA ĐÌNH

 Cha Laurenxô Phạm Hân Quynh sinh ngày 30. 8. 1926

 Tại xã Trì Chính, huyện Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình.

 Thuộc giáo xứ Trì Chính, giáo phận Phát Diệm.

 Thân phụ là Giuse Phạm Văn Xứng - tạ  thế năm 1952.

 Thân mẫu là Rôsa Đỗ Thị Tiếc - tạ thế năm1985  

 Cha là con cả trong một gia đình có 4 anh chị em.

 Ba người em kế tiếp của cha là Rôsa Phạm Thị Tố Quyên,

 Laurenxô Phạm Mạnh Quang,và Laurenxô Phạm Tự Quán.

 Hiện tại cả ba người em của cha đã qua đời.

 

      1.  GIÁO XỨ TRÌ CHÍNH

     Giáo xứ  Trì Chính – mảnh đất quê hương của cha nằm bên bờ sông Vạc, ngay gần cửa ngõ nhà thờ Chính tòa Phát Diệm, một quần thể kiến trúc tôn giáo độc đáo và nổi tiếng toàn quốc. Người công giáo Việt Nam không mấy ai là chưa một lần hành hương  đến nhà thờ Phát Diệm. Song giáo xứ Trì Chính chỉ cách đó chừng 1000 mét thì lại ít người biết đến. Điều đó cũng đúng thôi, vì như tôi, nếu không bởi Trì Chính là quê hương của cha Quynh thì tôi cũng chẳng tìm đến mảnh đất này làm gì.

     Tôi đến giáo xứ Trì Chính ngày 23/4/2008, đúng vào dịp đại lễ KHAI MẠC NĂM THÁNH. Kỷ niệm 100 năm thành lập giáo xứ (1908-2008). Do đó tôi đã dễ dàng ghi chép được chút tư liệu về giáo xứ quê hương của cha. Nhà thờ Trì Chính được xây dựng năm 1890. Đặt hướng nhìn ra dòng sông Vạc. Đến năm 1908, Đức cha Alexandre Marcou (Thành) nâng cấp nhà thờ Trì Chính lên hàng giáo xứ.

     Trì Chính, mảnh đất quê hương của nhiều linh mục, nam nữ tu sĩ, đặc biệt, Đức cha Gioan B. Phan Đình Phùng, giám mục tiên khởi người Phát Diệm cũng sinh trưởng tại giáo họ Kiến Thái thuộc giáo xứ Trì Chính.

     Nơi đây cũng là mảnh đất có nhiều cơ sở tu trì, đào tạo, in ấn, nghỉ mát của giáo phận Phát Diệm. Nhà in Lê Bảo Tịnh, trụ sở Nguyệt san Đường Sống, dòng kín Carmel, nơi cậu bé Quynh có những kỉ niệm sâu sắc, dấu chỉ ơn gọi tận hiến sau này.

     Trì Chính, mảnh đất giàu truyền thống đạo đức và văn hóa ấy, đã sớm hun đúc nên bản sắc cậu bé Quynh ngay từ thuở còn thơ ấu. Để rồi cậu cất cánh vào đời không biết mệt mỏi.

     Lí do bố không đi lễ ở nhà xứ mình

     Hồi cậu bé Quynh mới bảy tám tuổi, mỗi khi đi lễ về, bố cậu lại hỏi cậu: Hôm nay lễ gì? Cha đọc bài Evan nào? Và giảng ra làm sao? Tuy bố không đi lễ song vẫn rõi theo để nắm kĩ ý từng buổi lễ. Nhiệm vụ của cậu là phải tường thuật lại nội dung lễ cho bố một cách rành rọt.

     Lí do bố cậu không đi lễ ở nhà xứ mình là vì một chuyện sau đây:Hồi ấy cha xứ Trì Chính người Tây tên là SuBay (Soubeyre) có xây một ngôi nhà ở đồ sộ to cao hơn nhà thờ. Bố cậu tỏ ý khó chịu mới lấy mẩu ngói non viết lên tường mới nhà cha:

                    Trì Chính có sự lạ thay!

                    Nhà Chúa thì bé

                    Nhà cha Su Bay…ngất trời. (?!)

     Cha xứ rất tức, và đoán biết chỉ có ông Xứng viết chứ chẳng còn ai khác. Nhưng gọi ông này vào nhà xứ để răn đe thì chắc ông ta không vào, mà ra nhà ông ấy thì mình bị yếu thế. Cuối cùng cha xứ đã dùng bục giảng nhà thờ, trong Thánh lễ để phản kích, nhân tiện còn dạy bảo các con chiên khác nữa, không được bắt chước hỗn láo, châm chọc, xúc phạm đến các đấng chủ chăn.

     Và cũng từ ấy, bố cậu Quynh không đi lễ ở Trì Chính, các Chúa nhật và ngày lễ trọng, ông đều sang nhà thờ Chính tòa Phát Diệm dự.

            Lời hứa với mẹ không để say rượu

     Nhóm cộng sự chúng tôi thỉnh thoảng có dịp được chè chén với cha già một bữa. Bia rượu, cha không từ chối, nhưng chỉ uống hết một lần rót rồi thôi. Cha có lệ là không uống tiếp cốc rót thứ hai. Chúng tôi đã gặng hỏi cha, được cha giải thích lệ này có từ khi lên bảy tuổi để thực hiện lời hứa với mẹ.

     Chuyện là hôm đó, nhà cậu Quynh có giỗ. Mấy ông chú, ông bác của cậu Quynh đã ngồi lại chè chén đến khuya mới về. Vì anh em vui vẻ nên quá chén, đường về lại gập ghềnh không trăng không sao, các tướng đã bị ngã lộn nhào xuống ruộng bùn cả. May có mấy người làng thấy được, liền dìu trở lại nhà cậu để tắm rửa, thay đồ. Mẹ cậu Quynh thấy vậy xấu hổ với làng xóm quá! Đã tâm sự với cậu:

     - Con thấy chưa ? Làm người mà chè chén say sưa đến độ này thì thật là …chẳng còn ra thể thống gì nữa. Con hãy nhớ tránh gương xấu ấy. Mẹ khuyên con lớn lên đừng bao giờ uống rượu!

     Cậu Quynh đáp lời mẹ:

     - Thưa mẹ, con nghĩ đôi khi vì phép lịch sự, vì muốn chan hòa tình cảm với người xung quanh, mình từ chối uống rượu là không nên. Song con hứa với mẹ: con chỉ uống một chén thôi, không bao giờ được phép để mình say.

     - Thôi được! Con nhớ giữ lời hứa đó nhá!

     Lời hứa với mẹ từ năm lên bảy tuổi, đến nay cha đã 85 tuổi, ngài vẫn giữ lời.

 

               3. BUỔI ĐẦU GIÚP LỄ

     Có lần cha Quynh nói chuyện với chúng tôi về việc xây dựng đội ngũ giúp lễ. Ngoài việc giúp lễ ra còn phải quan tâm đến việc học hành của các chú ra sao. Nhân đấy tôi quay sang moi chuyện cha:

     -  Bữa trước Bố nói năm 18 tuổi Bố mới đi tu. Nhưng nghe chuyện Bố cũng giúp lễ từ khi còn bé?

     -  Phải. Tôi giúp lễ từ năm lên 9 tuổi. Nhưng giúp lễ thì chưa phải là đi tu. bây giờ cũng thế thôi. Ở quê tôi có một nhà dòng kín và có một ông cha người Bỉ đến dâng lễ tại đó. Tôi rất thích đến nhà dòng này dự lễ vì cảm thấy ở đây có một cái gì êm ái thánh thiêng hơn nơi nhà thờ xứ mình.

     Một hôm, đến giờ lễ, đèn đã bật sáng hết, vẫn chưa thấy cha ra. Sau đó thấy một chị nữ tu đi từ trên xuống, đến chỗ tôi thì dừng lại và hỏi: “Em có biết giúp lễ không?” Tôi đáp: “Em chưa giúp lễ bao giờ. Nhưng chắc rằng em sẽ giúp được”. Chị nữ tu dẫn tôi vào buồng áo, đưa cho tôi một tờ bìa có in các câu latinh mà người giúp phải đọc đối đáp với chủ tế. Tôi liếc qua, chẳng thấy khó khăn gì. Không những tôi đọc được dễ dàng mà còn hiểu được nghĩa nữa. (Vì chữ latinh đọc như chữ quốc ngữ, còn nghĩa thì tương tự như chữ Pháp, mà tôi đã thông thạo tiếng Pháp).

     Thế là buổi đầu tiên tôi được giúp lễ coi như êm xuôi tốt lành. Hôm đó vì cậu giúp lễ bị ốm đột xuất nên phải kiếm tôi thay. Nhưng từ đấy tôi được mời bổ sung chính thức vào thành cặp đôi với cậu kia. Tôi được ông cha người Bỉ và các nữ tu nhà dòng đều tỏ ý yêu mến.

 

         4. XUẤT HỌC BỔNG ĐẶC BIỆT

     Nhân cha con đang vui chuyện, tôi tiếp tục gợi hỏi thêm:

     - Lúc ấy ở gia đình, Bố vẫn còn đang đi học ạ?

     - Không. Khi ấy tôi chẳng học hành gì cả. Các trường tiểu học ở làng, xã tôi đã học hết lớp cả rồi. Bây giờ muốn học nữa thì phải lên tỉnh, mà gia đình tôi thì đang lâm vào cảnh nghèo túng. (Trước kia, gia đình tôi vẫn thuộc loại khá trong làng, song lúc ấy đang gặp cảnh sa sút).

     - Chắc là ông cha Bỉ yêu mến Bố, sẽ trợ giúp Bố việc học hành?

     - Chính thế. Nhờ ông cha Bỉ mà tôi đã được một xuất học bổng đặc biệt rất bất ngờ. Câu chuyện là thế này:

     Một hôm có một cụ già mặc áo dài trắng, lễ xong cụ đón cha ở cửa buồng áo. Thấy tôi, cụ hỏi: “Cha có nghe được tiếng Ta không?” Tôi lắc đầu, rồi bảo cụ: “Nếu cụ có điều gì muốn thưa với cha thì cụ cứ nói bằng tiếng Việt đi rồi cháu sẽ nói lại bằng tiếng Pháp cho cha nghe. Cụ ấy liền nói là cụ có một số tiền khá lớn, muốn cúng cho cha để cha sử dụng việc gì thánh thiên, bác ái tuỳ cha.

     Vừa lúc đó, cha trong buồng áo ra, tôi đã dịch thuật lại sự thể cho cha nghe. Cha mỉm cười, bảo tôi nói lại với cụ ấy đại ý: “Thằng bé này nhà nó nghèo lắm. Nếu cụ bằng lòng thì cha sẽ dùng số tiền này để nuôi nó ăn học”. Nghe tôi nói lại, cụ liền gật đầu tỏ ý vui vẻ.

     Riêng tôi thì vừa ngường ngượng, vừa sung sướng, bất ngờ.

Chia sẻ

Ý kiến phản hồi