Học - hiểu - tin & sống

Cờ Vatican, Hội Thánh, Tòa Thánh hay cờ quạt?

Ngày đăng:29-04-2017 |5:32 PM | 4668 Lượt xem

Cờ Vatican, Hội Thánh, Tòa Thánh hay cờ quạt?

Lá cờ ta gọi là cờ Hội Thánh, hay đúng hơn là cờ của quốc gia Vatican, của thành (phố) Vatican, cũng là cờ của Giáo Hoàng, còn có cách gọi khác là cờ Tòa Thánh.

Cùng một lá cờ tại sao lại có nhiều tên gọi khác nhau như vậy « tại » Việt Nam ? Điều ấy làm cho vấn đề trở nên phức tạp, làm cho nhiều người không biết phải gọi thế nào cho đúng.

Ta lại cũng thấy nhiều kiểu cờ khác nhau làm cho bao nhiêu người lầm lẫn, cầm cờ mà chẳng biết mình cầm lá cờ gì nữa… thôi thì tôi cứ gọi tạm là « cờ quạt » (khi dùng chữ "cờ quạt" tôi không có ý chê bai mà chỉ là một cách nói vì không tìm được từ nào thích hợp hơn. Kính mong bạn đọc thông cảm), vì những lá cờ ấy chẳng có ý nghĩa gì. Có nơi thì màu vàng gắn vào cột cờ, phần màu trắng không có huy hiệu của Giáo Hoàng; nơi thì màu vàng bên trên, màu trắng bên dưới ; nơi khác lại trắng trên vàng dưới ; nơi thì vuông, nơi thì hình chữ nhật, nơi khác thì lại kiểu đuôi nheo, có vẻ rất phong phú… Vậy phải làm và treo lá cờ « Hội Thánh » như thế nào cho đúng ?

Tại sao lại gọi bằng nhiều tên khác nhau ?

Lá cờ Vatican (tạm thời gọi là cờ Vatican để phân biệt với các tên khác) có một lịch sử rất dài và có nhiều thay đổi… cuối cùng là lá cờ theo hình thái hiện tại mà ta thấy được chính thức công nhận bắt đầu từ ngày 11/2/1929. Lá cờ ấy chính thức được treo lên ngày 8/6/1929. Có thể tóm lại thế này : Từ ngày 11 tháng 2 năm 1929 trở về trước nó còn liên quan đến các nước trực thuộc Tòa Thánh (Etats pontificaux/ Papal States). Từ ngày 11/2/1929, thì nó trở thành cờ của Quốc Gia và thành Vatican sau khi nước Ý và Tòa Thánh ký hiệp định La-tê-ra-nô, nó cũng là cờ của Đức Giáo Hoàng, người lãnh đạo tối cao của quốc gia Vatican. Theo này ta có thể coi là "cờ Hội Thánh" như ta quen gọi.

Quốc gia Vatican và thành Vatican

Theo hiệp định La-tê-ra-nô, thành Vatican trở thành một đất nước độc lập, có chủ quyền như tất cả các nước khác trên thế giới. Vatican có tất cả các hệ thống hành chính giống như một quốc gia, dù là tổ chức và tên gọi khác nhau. Đó là đất nước nhỏ nhất thế giới, diện tích chỉ có 0.44 km2 (440000 m²). Vatican là một quốc gia trung lập, được bảo vệ bởi luật pháp quốc tế. Nên cờ là cờ của quốc gia Vatican.

Quốc gia Vatican nằm trong lòng thủ đô Rô-ma nước Ý, với dân thành Rô-ma hay dân Ý thì quốc gia Vatican trong lòng nước Ý như là một thành (phố) của họ, nên cờ vừa là cờ của quốc gia Vatican trên bình diện quốc tế, ngang bằng với cờ nước Ý, nhưng cũng là của thành (phố) Vatican trong nước Ý.

Hội Thánh (Giáo Hội) và Tòa Thánh

Quốc gia Vatican có người lãnh đạo là chính Đức Giáo Hoàng. Nơi ấy là trung tâm đầu não của Giáo Hội (Hội Thánh) Công Giáo gọi là Tòa Thánh. Tòa Thánh là cơ quan lãnh đạo tối cao của Hội Thánh dưới quyền Đức Giáo Hoàng, trong đó có các bộ, ngành giống như một tổ chức nhà nước, gọi cách khác là Giáo triều Rô-ma. Hội Thánh là chỉ tất cả các Giáo Hội trực thuộc Tòa Thánh trên toàn thế giới.

Cần lưu ý thêm : quốc gia Vatican chỉ lãnh thổ của một quốc gia. Tòa Thánh bao hàm nghĩa tôn giáo chỉ cơ quan điều hành Giáo Hội Hoàn Vũ.

Trở lại vấn đề cờ « Hội Thánh » : Trên bình diện quốc tế, đó là cờ của một quốc gia, của nhà nước Vatican. Như cờ của các quốc gia khác, có một ý nghĩa đặc biệt, ta sẽ xem sau. Nên mỗi khi Đức Giáo Hoàng đi thăm một nước, thì nước đón tiếp sẽ treo lá cờ của quốc gia Vatican. Những người cầm cờ đón thì cầm cả cờ của nước họ cả cờ Vatican, với họ đó không phải là cờ Hội Thánh. Chẳng hạn hôm qua ngài đi thăm Ai Cập, hay khi ngài đi thăm và phát biểu tại Trụ Sở Liên Hiệp Quốc.

 Đây là lá cờ chính thức của Vatican được Liên Hiệp Quốc thượng cờ sáng ngày 25/9/2015, khi Đức Giáo Hoàng Phanxicô đến trụ sở Liên Hiệp Quốc
 
Chính vì vậy trong Giáo Hội « Giáo luật cũng như luật phụng vụ trong các sách chính thức của Giáo Hội cũng không xác định việc trưng bày cờ trong môi trường phụng vụ. Có Hội Đồng Giám Mục đã không khuyến khích việc này và đề nghị không trang hoàng cờ trong cung thánh » (Lm Phi Quang). Điều đó giải thích tại sao rất ít Giáo Hội địa phương trên thế giới treo cờ Vatican trên các nhà thờ nhà nguyện hay các buổi lễ. Ta cứ thử xem Đại hội Giới trẻ thế giới, mỗi quốc gia đều mang theo cờ riêng của mình, chứ không mang cờ Vatican.

Cờn ở Việt Nam khi giáo dân mang lá cờ hai màu vàng trắng trong các cuộc lễ lớn hay rước sách, đón Đức Giám Mục, đón cha xứ…  thì hiểu là cờ Hội Thánh (Công Giáo) hay cờ Tòa Thánh, ít người hiểu rằng đó là cờ của quốc gia Vatican. Ý muốn nói luôn trung thành với Hội Thánh và Huấn Quyền của Đức Giáo Hoàng.

Có nên mang hay treo cờ « Hội Thánh » hay không ?

a - Nhìn về khía cạnh xã hội thì không nên trang trí hay treo cờ Vatican nơi các nhà thờ vì cờ đó là quốc kỳ của quốc gia Vatican. Nếu treo cờ Vatican thì cũng treo cờ của tổ quốc mình bên cạnh mới đúng.

b - Nhìn về khía cạnh Giáo Hội, giáo luật và phụng vụ hay các văn bản chính thức không có quy định phải treo hay không trong môi trường phụng vụ.

c - Nhìn về khía cạnh đức tin thì vừa nên treo vừa không nên treo.

- Nên treo vì cách nào đó thể hiện sự trung thành với Đức Thánh Cha và Tòa Thánh. Vì cờ ấy không chỉ là cờ của quốc gia Vatican, còn là cờ Đức Giáo Hoàng, người lãnh đạo tối cao của quốc gia Vatican, của Tòa Thánh, vì đó cũng có thể nói là của Giáo Hội Công Giáo.

- Không nên treo vì việc đó có thể gây ngộ nhận nếu người ta không hiểu ý nghĩa về mặt đức tin.

Ý nghĩa nào cho cờ Vatican về đức tin ?

Cờ quốc gia Vatican hay cờ Tòa Thánh là hình vuông, bao gồm hai sọc dọc, vàng và trắng. Màu vàng gắn với cán cờ, màu trắng phía ngoài. « Hai màu vàng và trắng khi được dùng trong bảng huy hiệu thường tượng trưng cho hai kim loại quí từ thời rất xa xưa đó là vàng và bạc » (Lm Phi Quang). Ở giữa phần màu trắng có huy hiệu của Đức Giáo Hoàng, gồm mũ Giáo Hoàng và hai chìa khóa Thánh Phê-rô. Hai màu vàng và trắng cũng là những màu của hai chìa khóa. Ý nói « Chúa Trao cho Phêrô tòan quyền cai trị và giáo huấn được người ta minh họa bằng hình ảnh hai chìa khóa gác chéo nhau (clavis potentioe, clavis scientioe) (Lm. Phi Quang) ». Trong khía cạnh này, ơn vô ngộ của Đức Giáo Hoàng không gắn liền với bản thân cá nhân ngài, nhưng gắn liền với chức vị Giáo Hoàng. Mang hay treo cờ Vatican/Tòa Thánh là thể hiện sự trung thành trong đức tin, chứ không phải để đấu tranh vì bất cứ mục đích gì. Trong ý nghĩa này của đức tin ta có thể gọi là cờ Hội Thánh.

Ở Việt Nam, hầu hết các giáo xứ đều có treo cờ hai màu vàng trắng trong các ngày lễ, kiệu rước..., nhưng phải xin phép nói, phần nhiều chỉ là « cờ quạt », là những lá cờ cách điệu, để trang trí, không có ý nghĩa gì. Nếu trong đức tin muốn treo cờ Vatican/Giáo Hoàng/Tòa Thánh/Hội THánh, dựa vào ý nghĩa của lá cờ như ta vừa xem, ta cần may hay in lá cờ cho đúng. Khi không có huy hiệu Giáo Hoàng, thì không còn phải là cờ Vatican/Giáo Hoàng/Tòa Thánh/Hội THánh. Khi cờ biến thành hình chữ nhật, thì cờ cũng không còn ý nghĩa, chỉ là « cờ quạt ». Khi đảo màu, cho trắng vào trong phía cán cờ theo chiều dọc và vàng ra ngoài, hay theo chiều ngang, trắng trên vàng dưới và ngược lại, thì cũng đều là « cờ quạt » để cho đẹp.

Cách treo cờ 

Cần treo đúng chiều của cờ thì mới có ý nghĩa. Ta thấy trong các cuộc diễu hành, lễ hội chính thức trên thế giới, kể cả ở Vatican tất cả các lá cờ đều được treo đúng chiều. Chẳng hạn như Đại Hội Giới Trẻ Thế Giới năm 2000 tại Rô-ma, không một lá cờ nào được treo chính thức mà lại treo theo một chiều khác, chẳng hạn như cờ Vatican, vàng trên trắng dưới, hay trắng trên vàng dưới… và luôn giữ đúng hình thức của cờ. Các đại hội Olympic khi trao giải chẳng hạn, cờ cũng được treo rất cẩn thận, đúng chiều, đúng quy định, đúng cách treo như của nước được nhận giải. Như ta đã xem cách Liên Hiệp Quốc thượng cờ bên trên.

Tất cả các kiểu làm cách điệu và treo khác so với cách treo chính thức của cờ được quy định làm cho những lá cờ trở thành “cờ quạt”, cờ tượng trưng để trang trí cho đẹp mà thôi, không mang ý nghĩa gì, ngoài cái “vẻ đẹp”.

Vì vậy, nếu treo cờ Vatican, hiểu là cờ Giáo Hoàng/Tòa Thánh/Hội THánh, trong đức tin, để thể hiện sự trung thành, hiệp nhất với Đức Giáo Hoàng và Giáo Hội, thì cũng nên treo đúng cách, đúng quy định. Màu vàng phía cán cờ, máu trắng phía ngoài. Ở giữa phần trắng có huy hiệu của Giáo hoàng gồm có mũ Giáo hoàng và hai chìa khóa thánh Phêrô như sau :

Đây là lá cờ chính thức trên trang web của Tòa Thánh

Trên đây chỉ là những suy nghĩ riêng của bản thân, chia sẻ với mọi người, chắc chắn còn nhiều thiếu sót, khiếm khuyết, xin được quý vị chỉ giáo thêm. Xin chân thành cảm ơn !

29/04/2017

Lm Phê-rô Nguyễn Văn Diện

 

 

 

Mời xem thêm một số hình ảnh về cờ không phải của quốc gia Vatican hay Tòa Thánh

      

 

           

  

Chia sẻ

Ý kiến phản hồi